Sağlıkta Yeni Trend, Teletıp…

/ 22 Temmuz 2020 / 326 views / yorumsuz
Sağlıkta Yeni Trend, Teletıp…

Teletıp bir başka adıyla Telemedicine; Covid 19 sonrası talebin artacağı bir sağlık hizmeti…

Teletıp / telemedicine; aynı mekânda bulunmayan hasta ile hekimi, bilgi ve iletişim imkânları kullanılarak buluşturan, tanı, tedavi, koruyucu hekimlik,  eğitim, danışmanlık verilmesi ile birlikte hasta takip edilmesi amacıyla kullanılan bir sağlık hizmetidir.

Teletıp ile telesağlık birbirlerinin yerine kullanılan kavramlar olsa da klinik sağlık hizmeti içeren durumlara teletıp denilmesi, hastalara sağlık danışmanlığı ve bilgilendirme yapılması hallerinin de telesağlık olarak adlandırılması daha doğru olacaktır.

 

Eski çağlarda Afrika’da, köydeki salgını ve hastalıkları, diğer köye haber vermek için duman kullanılması tele sağlık örneğidir… Telgraf ve telefonun bulunması ile iletişim araçlarının uzaktan sağlık hizmeti sunumunda kullanılmaya başlandığını görürüz. Hatta Amerikan İç Savaşında askerlere telgraf ile uzaktan bakım sağlandığını da biliyoruz…

İşte hastaya, insana faydalı, toplum sağlığını geliştiren bir uygulama, teletıp…

 

Günümüzde teletıp uygulamaları; üç farklı şekilde yapılmakta… Bu uygulamalar;

  • Sakla ve gönder,
  • Gerçek zamanlı gönder,
  • Hastaların uzaktan kontrol ve takip uygulamaları şeklinde…

 

Sakla gönder ile teletıp uygulamalarında en başarılı ülke Türkiye…

Teletıp; Covid 19’a kadar en çok sakla gönder uygulaması ile çeşitli radyolojik görüntülerin ve/veya çeşitli hasta tetkik sonuçlarının tanı, teşhis ve konsültasyon amacı ile gönderilmesi şeklinde kullanıldı.

Sakla gönder uygulaması; alıcı tarafın gerçek zamanlı fizik muayene yerine göndericinin anamnez, ses, bilgi ve görüntü kayıtlarının, hasta için karar verilmesi adına farklı hekimlere ulaştırılmasıdır.

Özellikle teleradyoloji, telepatoloji, teledermatoloji uygulamalarında resimleri / radyolojik görüntüleri göndermek için sakla-ve-gönder tekniği yaygın olarak kullanılmaktadır.

  • Dünya üzerinde en çok hastanın faydalandığı, en büyük ölçekli hasta veri havuzuna sahip sakla gönder uygulaması ülkemizdeki E-nabız uygulamasıdır.

 

Covid 19 ile kullanımı dünyada artan gerçek zamanlı teletıp…

Gerçek zamanlı gönder uygulamasında video konferans yolu ile hekim ve hasta eş zamanlı görüşme yapabiliyor. Bu teknikte bir tarafta hasta ve/veya yakını diğer tarafta genellikle teknolojik bir hastanedeki hemşire veya doktor bulunmakta… Pandemi döneminde tüm dünyada hastaneye gidemeyen / gitmek istemeyen hastaların hekimler ile iletişim kurması adına çokça kullanıldı.

  • Örneğin USA’da % 11 olan kullanım oranı pandemi döneminde % 46’lara çıktı..

Halen geçerli olan sağlık mevzuatlarına göre ülkemizde hekimlerin online (sanal) ortamda, teletıp ile muayene yapabilmesinin izni olmadığından oluşan fiili duruma uygun mevzuat düzenlemelerinin ivedilikle yapılması kaçınılmaz gibi durmakta…

 

Hastaların uzaktan kontrol ve takibinde örnek bir teletıp uygulaması, Hollanda’ da…

Şu da unutulmamalıdır ki; teletıp, e-sağlık / e-health ile eş anlamlı değildir. Hatta e-sağlık, teletıp uygulamalarını kapsayan bir üst başlıktır.

Hollanda örneği, ders çıkarılması gereken bir örnektir. Ülkemizde Doç. Dr. Taşkın Kılıç hocamız bu güzel örneği inceleyerek sonuçlarını paylaşmıştır.

  • “Hollanda’da e-sağlık sisteminin “cildiye, göz ve mental hastalıklar kliniği ve evde sağlık bakımında aktif olarak kullanıldığı, sistemi kullanan kliniklerde hastaların büyük bir çoğunluğunun birinci basamakta tutulduğu görülmüştür.
  • Bu sayede sağlık harcamalarında %50’ye varan oranlarda tasarruflar sağlanıp hasta bekleme süreleri azalmış ve hizmete ulaşım kolaylaşmıştır.

 

Gelinen noktada yeni normalde sonuç olarak

  • Sağlık hizmeti sunumunun nerede ve nasıl yapılacağı sorularına cevap aranmalı,
  • Hastane bağımlı sistemlerin zaman ve mekândan bağımsız sağlık hizmetinin sunulduğu sistemlere dönüşeceği unutulmamalı,
  • Hindistan’ da teletıp uygulamalarının; uzak mecralarda yaşayanların sağlık ihtiyaçlarını karşılamak için kullanıldığı görülmelidir….

Ülkemizde de başta özel sağlık kuruluşları olmak üzere bu modern uygulamayı kullanmak için yatırım yapılmalı kanaatindeyim. Yeni dönemin sağlığa erişimi artıran uygulaması teletıp olup tele tıbbın üst başlığı olan “e-sağlık nedir” hususu sonraki değerlendirme makalemizde sizlerle paylaşılacaktır…

Tıp fakültesi mezuniyeti sonrası İşletme Fakültesinden Sağlık Bilimleri Yönetimi Uzmanlığımı MBA tamamladım. 1997 yılından bugünlere Özel Sağlık Sektöründe durum tespitleri, kurulum, işletim, yönetim ile ARGE ve ÜRGE safhalarında geleceğe dair projelendirmeler üzerine çalışmaktayım.. 0 532 277 88 27 – fezasen@megamed.org – info@fezasen.com