“Sağlık Okuryazarlığı” Seferberliği Başlatmalıyız…

/ 22 Temmuz 2020 / 33 views / yorumsuz
“Sağlık Okuryazarlığı” Seferberliği Başlatmalıyız…

Kovid sonrası stratejik olan iki fikri bir hekim olarak önemsiyorum ve dikkatinizi çekmek istiyorum…

  1. Kendi kendine yeter ülke olmak,
  2. Toplumun “Sağlık Okuryazarlığı” seviyesini yükseltmek…

 “Sağlık Okuryazarlığı”; bireyin sağlığı ile alakalı bir tıbbi bilgiyi anlaması, yorumlaması ve buna uygun toplum içi davranış göstermesidir.

Uluslararası literatürlere girmiş olan “Sağlık Okuryazarlığı” kavramı ülkemizde de yaygınlaşmalıdır.

  • Bursa Hayat Gazetesindeki köşemde “Sağlık Okuryazarlığına” dikkat çekmek için 29.11.2017 yılında “Sağlık Okuryazarı olursanız, ayaklı eczane olmazsınız” başlığı ile yazmıştık.
  • İki yıl sonra aynı gazete de 27.11.2019 tarihinde “Sağlığa gereksiz para harcamayalım, Sağlık Okuryazarı olalım” diye de bir hatırlatmaya gerek duymuştuk…

 

Kovid pandemisi tüm dünya için aynı zamanda bir öğretidir.

Kovid sonrası normalleşirken “Sağlık Okuryazarlığı ile hekime daha az başvurulacak”  söylemlerini sağlık politikalarını düzenleyenler de görüyoruz.

Kovid ile bireylerin kendi ve çevrelerinin sağlıklarına ilişkin sorumlulukları artmıştır.

Sağlık Okuryazarı olmadığımızın bir ispatı da;

  • Kovid sonrası normalleşirken sokaklarda bilinçli bir şekilde maske kullanmadığımız için polisiye tedbirlerin alınması, yasakların konulmasıdır.

 

Türkiye’de ilk olarak Sağlık-Sen, “Sağlık Okuryazarlığı Araştırmasını” yaparak 2014 yılında yayınladı.

Bu araştırma 12 bölgede, 23 ilde rastgele seçilmiş 4924 kişinin katılımı ile gerçekleşti.

Araştırmanın sonuçları ise vahim…

  • Toplumun “Sağlık Okuryazarlığı” hususunda %64,6’sının “yetersiz” olduğu görülmüştür.

 

İlk çalışmanın üzerinden beş yıl geçtikten sonra 2019 yılının eylül ayında Sağlık Bakanlığı Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü, Sağlık Okuryazarlığı ile ilgili yürüttüğü çalışmanın sonuçlarını yayınladı.

Araştırma, Türkiye genelini temsil eden 6 bin 228 hane üzerinden yürütüldü.

Araştırmaya katılanların sağlık okuryazarlığı düzeyine bakıldığında; %23,4’ü yeterli, %7,7’si ise mükemmel olarak ölçüldü. Sonuç;

  • Türkiye’de yaklaşık olarak 10 kişiden 7’sinin sağlık okuryazarlığı düzeyi yetersiz veya sınırlı…

 

Sonucun özeti şudur ki; 3 kişiden 2’sinde toplum sağlığı açısından genel sağlık düzeyinde düşüklük, koruyucu sağlık hizmetlerini kullanma oranında düşme, tıbbi ve ilaç hatalarında artış, sağlık bakım maliyetlerinde artma, mortalitede artış gibi olumsuz durumlar oluşur.

Kovid ölümlerinde bilinen gerçeklerden biri; ölümlü vakalarda komorbid (ikincil) hastalığının varlığıdır. 

 

Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi Düştükçe Kronik Hastalıklar Artıyor

Bu sonuç; Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan araştırma da elde edildi. Sağlık Okuryazarlığı;

  • Yetersiz olanların %43,5’i,
  • Sorunlu-sınırlı olanların %22,6’sı,
  • Yeterli olanların %19,7’si,
  • Mükemmel olanların ise %13,5’i hekim tarafından tanısı konmuş 6 ay veya daha uzun sürelidir devam eden bir kronik hastalığa sahip…

Meali şudur ki; sağlığı bilmedikçe, tanımadıkça hastalıklara daha kolay yakalanıyoruz..

Ne kadar sağlık bilincimiz düşükse yakalandığımız hastalıklara eklenen yeni organ hastalıkları artıyor…

 

“Sağlık Okuryazarlığı” seferberliği için göreve…

Tabi ki Sağlık Bakanlığımız gereğini fazlası ile yapıyor ve yapacaktır ama bizlerde her aksiyonu devletten beklemeyelim, üstümüze düşeni yapalım.  Kimler mi, bizler…

  • Kamu sağlık kurumları,
  • Özel sağlık kurumları,
  • Aile Hekimleri,
  • Eczacılar,
  • Diyetisyenler, psikologlar, hemşireler, sağlık memurları, tüm sağlık çalışanları,
  • Veterinerler,
  • Tüm medya kurum, kuruluşları ve medya mecraları,
  • Ülke genelindeki öğretmenlerimiz,
  • Camilerimizde görevli imam hatiplerimiz,
  • Belediyeler,
  • STK’lar,
  • Siyasi partilerin gençlik ve kadın kolları,

Özetle bu işi görev kabul eden herkes haydi göreve…

Tıp fakültesi mezuniyeti sonrası İşletme Fakültesinden Sağlık Bilimleri Yönetimi Uzmanlığımı MBA tamamladım. 1997 yılından bugünlere Özel Sağlık Sektöründe durum tespitleri, kurulum, işletim, yönetim ile ARGE ve ÜRGE safhalarında geleceğe dair projelendirmeler üzerine çalışmaktayım.. 0 532 277 88 27 – fezasen@megamed.org – info@fezasen.com